Skrawek Mazur™... Pochylona do przodu bramka ledwo zipie. Z tej niemocy wspiera się jednym rogiem o gęstą trawę. Za nią znajduje się inny świat, podzielony na fragmenty grodzeń pochówków rodzinnych i pojedynczych grobów. Teren rozciąga się na pofalowanym prostokącie... „Na cmentarzu znajdują się trzy żeliwne krzyże...” To też było dawno dawno temu. Cóż dziś są niewidoczne. Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie o ich losie, niech coś dopisze. Pochówki rodzinne jeden z nich znajduje się tuż przy wejściu i zapisuje się w pamięci. Mimo iż Skrawki Mazur™ mają swoje dekady, mało jest takich przypadków połączenia przyrody z elementami grobów. Połączenie. Tak. Może nie połączenie, a zespolenie przyrody z przęsłem pochówku rodzinnego... Ile może mieć lat wspomniane drzewo? Czy w momencie stawiania ogrodzenia było w nieznacznej odległości?... Z dokumentów wynika, iż było w narożniku. To samo przęsło i zdobienia. Drzewo o charakterystycznym pniu. Tak było blisko ogrodzenia.
W takich miejscach pytania się mnożą i pozostają jedynie z domniemaną odpowiedzią... Rozmawiałam kiedyś z człowiekiem pamiętającym tamte czas. Jego historia była tak inna od zastanego stanu, iż trudno było uwierzyć, iż to ciągle to samo miejsce, Jego nostalgia przywołała wspomnienia, gdzie większość przemieszczała się pieszo, zwłaszcza młodzież... On jeszcze zdążył zadbać o miejsce spoczynku mieszkańców wsi, w której mieszkał...
Skrawek Mazur™ w Starych Kiełbonkach założono w XIX wieku. Większość pochówków, o ile nie wszystkie datowane są przed II wojną. Po tej dacie obiekt zamknięto, czyli nie kontynuowano pochówków. Z dokumentacji wynika, iż było tam około 100 grobów. Najstarszy pochodził z 1850 r. Taki stan odnotowano w 1983 roku. Inny dokument z 1997 roku również wspomina o żeliwnych krucyfiksach... i tu ich ślad zanika. Pojawiają się pochówki z późniejszą datą. W ogóle liczba grobów się różni od wcześniejszego zapisu. Zatem w XIX wieku pochowano 15 zmarłych. Trzech z nich miało żeliwne krucyfiksy. Przed 1945 rokiem pochowano 36 zmarłych i również trzech miało żeliwne krzyże... Po wojnie pochowano 13 zmarłych... Na cmentarzu pochowano nauczyciela Fritza Hinterleitner (1830-1894)
*Skrawek Mazur™ tak nazywam stare mazurskie cmentarze i kościoły.
Komentarze